O‘ynash uchun nafaqat jismoniy kuch, balki aql ham talab qilinadigan, sabr va tezlikning birlashuvi deya e’tirof etilgan badminton sport turiga oid faktlar bilan tanishing…

 

Tarix

Angliyaning Badminton shahri nomidan olingan badminton o‘yini uzoq tarixga ega. Turli manbalarga ko‘ra, qadimgi Yunoniston, Yaponiya, Hindiston va Afrika xalqlarining afsona-yu asotirlarida bundan ikki ming yil avval insonlar volan (badminton) koptogi o‘ynaganliklari qayd etilgan.

Angliyaning Badminton shahri nomidan olingan badminton o‘yini uzoq tarixga ega. Turli manbalarga ko‘ra, qadimgi Yunoniston, Yaponiya, Hindiston va Afrika xalqlarining afsona-yu asotirlarida bundan ikki ming yil avval insonlar volan (badminton) koptogi o‘ynaganliklari qayd etilgan.

2011-yil 26-avgustda O‘zbekiston badminton federatsiyasi o‘z faoliyatini boshladi. Respublika bo‘yicha 103 ta badminton bo‘limlari mavjud. Bu sport bilan doimiy shug‘ullanib kelayotgan 6711 nafar (2955 ta qizlar) sportchilarga 312 nafar murabbiylar ta’lim bermoqda. 2015 - 2018-yillar oralig‘ida xalqaro musobaqalarda badmintonchilarimiz 61 ta medal (11 ta oltin, 13 ta kumush, 37 bronza) qo‘lga kiritdi.

Qoidalari va texnikasi 

Badminton -  tennisnikiga o‘xshash raketka yordamida patli koptok (volan)ni ikki raqib bir-biriga uzatib o‘ynaydigan sport turi. Sharti shuki, imkon qadar volanni yerga tushirib yubormaslik kerak. O‘yinni bir vaqtning o‘zida ikki nafardan besh nafargacha kishi o‘ynay oladi. 

Oʻyin toʻrtburchak shakldagi maydonchada (yakkama-yakka uchrashuvlarda maydoncha oʻlchovi 13,4x5,2 m va juftli oʻyinlarda 13,4x6,1 m) 1,55 m balandlikda tortilgan toʻrda oʻtkaziladi. O‘yinchilar orasidagi masofa uch metrdan o‘n metrgacha bo‘lishi kerak.

O‘yin natijasiga volanni qanday oshirish ta’sir etadi. Bunda volanni aniq va to‘g‘ri oshirish lozim. Har bir partiya o‘ng maydondan volanni oshirish bilan boshlanadi. Zarba berish paytida raketga oldinga harakatlanishi, volan esa diaganal bo‘yicha yo‘naltirilib, raqibga tegishli maydonga tushishi kerak. 

Raqib tayyor bo‘lmasa, badmintonni oshirish mumkin emas. O‘yinchilar o‘zlarining diaganal bo‘yicha joylashgan oshirishning yaqin va olis, markaziy va yon chiziqlarini bosmagan holda harakatlanishi zarur. Shuningdek, volanga zarba berilmasdan oldin ikkala taraf ham joyidan siljishi mumkin emas.

Badmintonda to‘g‘ridan va yondan zarbalar beriladi. To‘g‘ridan zarba -  volanning yo‘nalishi raqibning tanasiga qaratilgan bo‘ladi. Yondan zarba - o‘yinchining chap, o‘ng yoki ustidan uchib o‘tayotgan volanga beriladigan zarbalar. Volanlarning patli hamda plastik turlari mavjud bo‘lib, ikkisida zarbalar farqlanishi mumkin.

Nima uchun badminton?

Badmintonning bir qancha foydali xususiyatlari aniqlangan:

  • jismoniy, psixologik, morfofunksional jihatlarimizni rivojlantiradi;
  • zaruriy harakat ko‘nikmalarini (o‘tirish-turish, yurish-yugurish; sakrash, siljish-to‘xtash, tortilish) oshiradi;
  • kuch, tezkorlik, chaqqonlik, chidamlilik, egiluvchanlik qobiliyatlaringiz takomillashadi;
  • miyani charxlaydi, ko‘zimiz nurini o‘tkirlaydi.

Qiziqarli faktlar

  • Badminton  dunyodagi eng tez raketka sporti hisoblanadi. 2013-yil yaponiyalik olimlar tajriba o‘tkazib, badminton volanining tezligi 493 km/soat (306 mil/soat) ga yetganini qayd etishdi. Bu tezlik tennisnikidan ancha yuqori. Tennis rekordi 249 kilometr/soat (155 mil/soat) deb hisoblanadi.
  • Eng uzun badminton o‘yini davomiyligi 124 daqiqani tashkil etadi.
  • Badminton 1992-yildan boshlab yozgi Olimpiya o‘yinlari dasturiga kiritilgan.
  • Badminton volani 16 ta qush patidan yoki sintetik materiallardan tayyorlanadi va o‘rtacha 5-7 gramm og‘irlikda bo‘ladi.
  • O‘yinchilarni jalb etish bo‘yicha futboldan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. Dunyoning har elliginchi kishisi badminton bilan shug‘ullanadi.