foto chatgpt

 

Har bir ona yoki ota o‘z farzandining harakatlarini diqqat bilan kuzatadi. Ko‘p hollarda chaqaloq yoki kichik yoshdagi bola barmoqlarini og‘ziga solib so‘rayotganini ko‘rib, ota-onalar xavotirga tushadi: bu odat zararli emasmi? Quyida bu holatning sabablari va uni to‘g‘ri baholash yo‘llari haqida batafsil to‘xtalamiz.

1. Zerikish yoki tinchlanish istagi

Farzandingiz ba’zan shunchaki zerikayotgandir. Yosh bolalar hali atrofdagi dunyo bilan to‘liq muloqot qila olmaydi. Shu sababli, ular o‘zlarini tinchlantirish yoki e’tiborini jamlash uchun barmog‘ini so‘rishi mumkin. Bu ularning o‘z-o‘zini ovutish usuli hisoblanadi.

2. Ochlik belgisi

Agar bola barmoqlarini kuch bilan, asabiy tarzda so‘rsa — bu ochlik belgisi bo‘lishi mumkin. Ayniqsa, emizish vaqti yaqin bo‘lsa, bu holat tez-tez kuzatiladi. Bola shunchaki ovqat kutayotgan bo‘ladi.

3. So‘rish refleksini qondirish

Har bir chaqaloqda tug‘ma so‘rish refleksi mavjud. Ayrim bolalar, ayniqsa, sun’iy oziqlanayotganlar, bu refleksni faqat shisha orqali to‘liq qondira olmaydi. Shuning uchun ular barmoqlarini yoki kaftlarini og‘ziga olib, o‘zini tinchlantiradi.

4. Dunyoni o‘rganish

Bola uchun dunyoni bilish jarayoni og‘izdan boshlanadi. Til va lablar teriga qaraganda sezgirroq bo‘lganligi sababli, bola qo‘lini og‘ziga solib, yangi his-tuyg‘ularni o‘rganadi. Bu tabiiy rivojlanish bosqichi bo‘lib, bolaning sezgi qobiliyatini oshiradi.

5. Tish go‘shtining qichishi

Tish chiqish davrida bolalarda og‘izda noqulaylik, qichishish yoki og‘riq bo‘ladi. Shu paytda ular barmoqlarini og‘ziga solib, bu hisni kamaytirishga harakat qilishadi. Bu holat tabiiy va vaqtinchalikdir.

Bola barmog‘ini so‘rishini to‘xtatish kerakmi?

Yo‘q. Agar bola sog‘lom bo‘lsa va normal rivojlanayotgan bo‘lsa, vaqt o‘tishi bilan u bu odatdan o‘zi voz kechadi. Bola ulg‘aygan sari, o‘zini tinchlantirishning boshqa usullarini topadi: o‘yinchoqlar bilan o‘ynaydi, atrofni o‘rganadi yoki onasining ovoziga e’tibor beradi.

Tishlarga ta’siri bormi?

Agar bola juda tez-tez, deyarli har kuni va ko‘p vaqt davomida barmog‘ini so‘rsa, bu tishlarning shakliga salbiy ta’sir qilishi mumkin. Ammo qisqa muddatli so‘rish hech qanday xavf tug‘dirmaydi. Shuning uchun ota-onalar bu holatdan haddan tashqari xavotirlanishlari shart emas.

Iflos qo‘llar haqida nima deyish mumkin?

Bolalar rivojlanishning ma’lum bosqichida nafaqat qo‘llarini, balki deyarli hamma narsani og‘ziga soladi. Bu orqali ular mikroorganizmlarga nisbatan tabiiy immunitet hosil qiladi. Juda steril muhit bolaga foydadan ko‘ra zarar keltirishi mumkin. Shuning uchun bolangizning qo‘llarini tez-tez yuvib, lekin haddan tashqari tozalikka ruju qo‘ymang — bu uning immun tizimini mustahkamlaydi.

Ota-onalarga tavsiyalar

  • Bola och emasligiga ishonch hosil qiling.
  • Qo‘llarini va o‘yinchoqlarini muntazam, lekin ortiqcha bo‘lmagan tarzda tozalang.
  • Tish chiqish davrida chaqaloqqa maxsus tishlama (gryzunka) berish mumkin.
  • Bola bilan ko‘proq gaplashing, unga yangi narsalarni ko‘rsating — shunda u zerikmaydi.
  • Eng muhimi — sabrli bo‘ling. Bu bosqich vaqtinchalik.