Ota-onalar sifatida biz farzandlarimiz uchun juda ko'p narsalarni xohlaymiz - sog'liq, muvaffaqiyat, baxtli munosabatlar va hayotdan maqsad. Bu narsalarni kafolatlashga harakat qilishimiz mumkin bo'lgan yagona narsa, ularga baxt va muvaffaqiyatning asosiy omillari bo'lgan hissiy aql ko'nikmalarini rivojlantirishga yordam berishdir. Farzandingiz to'g'ri yo'lda yoki yo'qligini qanday bilasiz? Reem Rauda ongli ota-ona tarbiyasi bo'yicha tadqiqotchi va murabbiy sifatida 200 dan ortiq bolalarning xatti-harakatlarini o'rgandi va yuqori hissiy intellektga ega bo'lgan bolalar oltita asosiy narsani qilishini aniqladi: 

1. Ular og'zaki bo'lmagan belgilarni taniydilar.

Ular boshqa odamlarning his-tuyg'ularini ularning tana tili va yuz ifodalarini tanlab, yaxshi tushunadilar. Ular xayolan shunday deyishlari mumkin: “Onam, mening do'stim bugun juda jim edi. Men bilan  o'ynashni xohlaydimi, deb so'radim, u yo'q dedi. Menimcha, u nimadandir xafa bo'lgan."

Ushbu ko'nikmani qanday rivojlantirish mumkin: Ular bilan o'z kunlari haqida gapiring va ular muloqot qilgan odamlarda kuzatilgan his-tuyg'ularini muhokama qiling. Ushbu munozaralar ularning his-tuyg'ularini o'qish qobiliyatini kuchaytiradi va boshqalarni tushunishga bo'lgan ishonchini oshiradi. Siz so'rashingiz mumkin: "Sizningcha, sinfdoshingiz bugun qanday edi?"

2.Ular hamdardlik va mehr ko’rsatadilar.

Ular nafaqat boshqalarning his-tuyg'ularini aniqlabgina qolmay, balki samimiy tashvish va yordamni taklif qilishadi. Misol uchun, o'yin o'ynab, bolangiz o'yinda g'alaba qozona olmagani uchun do'sti xafa bo'lganni payqadi. U uning oldiga kelib: “Siz juda yaxshi o'ynadingiz! Birga boshqa narsani o'ynashni xohlaysizmi?"

Ushbu mahoratni qanday rivojlantirish kerak.  Ota-onalar farzandida empatiyani shakllantirishning eng kuchli usuli - bu o'zlari modellashtirishdir.Qo‘shnining ahvoli yomon bo‘lsa, “Men qo‘shnimizdan xavotirdaman. Keling, unga yordam kerakmi yoki yo'qligini bilib olaylik."

3.Ular his-tuyg'ularini nomlay oladilar.

Hissiy aqlli bolalar o'z his-tuyg'ularini baham ko'rishda ajoyibdir. Farzandingiz: “Bu jumboqni yecha olmayotganim uchun xafa bo‘ldim” yoki “Do‘stimga o‘yinchog‘ini tuzatishga yordam berganimdan xursandman” desa, u o‘z his-tuyg‘ularini tan oladi va gapiradi.

Bu ko‘nikmani qanday rivojlantirish mumkin: O‘z  his- tuyg‘ularingizni  belgilab qo‘yishni odat qiling: “Kalitlarimni topa olmaganimdan xafaman” yoki “Xursandman chunki men bajarishim kerak bo‘lgan ishlardan ko‘nglim to‘ldi. Bu his-tuyg'ularni muhokama qilishni normallashtirishga yordam beradi va bolangiz uchun tabiiyroq bo'ladi.

4.Ular moslashadi

Kundalik tartibdagi o'zgarishlarni osongina boshqara oladigan yoki umidsizlikka uchragan yangiliklarni xotirjamlik bilan yenga oladigan bola hissiy yetuklikni namoyish etadi.Yomg'ir tufayli ochiq havoda piknik bekor qilinganda, masalan, bolangiz xafa bo'lish  o'rniga, o'zgarishni xotirjam qabul qiladi: “Oh, yomg'ir yog'yapti. Keling, uyda piknik qilaylik!" 

Bu mahoratni qanday rivojlantirish mumkin:   yana   hammasi ota-onadan boshlanadi.  O'z reaktsiyalarimizdagi moslashuvchanlik va xotirjamlik bolalarimiz taqlid qilishi mumkin bo'lgan moslashuvchan xatti-harakatlarimizni o’zlashtirishadi. Farzandingizga muammoni yechish va yechim yo‘lida aqliy fikr qilishlarini taklif qilishimiz mumkin.

5.Ular yaxshi tinglovchilar

Hissiy aqlli bolalar boshqalar sog'inishi mumkin bo'lgan nozik belgilarga ega bo’lishlari mumkin. Siz ularga kuningiz haqida gapirsangiz, ular shunchaki tinglashmaydi; ular sozlangan va so'zlaringiz ortidagi his-tuyg'ularni qabul qilishadi. Ular savol berishadi va chinakam qiziqish bildiradilar.

Bu ko'nikmani qanday rivojlantirish mumkin:  Farzandingiz aytib beradigan ertak bo'lsa, unga to'liq e'tiboringizni qarating. Ko'z bilan aloqa o'rnating, qilayotgan ishingizni to'xtating va diqqatingizni butunlay suhbatga qarating. Haqiqatan ham tinglayotganingizni ko'rsatish uchun ular aytganlarini o'ylab ko'ring va takrorlang. 

6. Ular o'z-o'zini tartibga sola oladilar

Hissiy aqlli bolalar kuchli his-tuyg'ularga dosh bera oladilar, qiyin vaziyatlarda xotirjam bo'lishadi va oqilona qarorlar qabul qiladilar. Farzandingiz do'stlari bilan o'yin o'ynayotganini va ruhan yutqazayotganini tasavvur qiling. O'zini tuta oladigan bola xafa bo'lib javob berish o'rniga, bir lahza nafas olishi mumkin va keyin ijobiy munosabat bilan vazifaga qaytishi mumkin.

Ushbu ko'nikmani qanday rivojlantirish mumkin: Jaxlingiz chiqanida g’azabingizni bosa olishini va o’zingizni qanday xotirjam xis qilish usulingizni tushuntirishingiz, shuningdek, siz bolangizga qiyin paytlarda chuqur nafas olishga yoki 10 gacha hisoblashga o'rgatadigan pauza va nafas olish texnikasini ham joriy qilishingiz mumkin. Ular ham buni qanday qilayotganingizni ko'rishlariga imkon bering.