Bugungi kunda ingliz tilini bilish - bu oddiy fan emas, balki farzandning kelajagini belgilab beradigan muhim ko‘nikmadir. Ko‘pchilik ota-onalar farzandining ingliz tilini yaxshi yoki yomon bilishini faqat maktab baholari orqali baholaydi. Ammo bu har doim ham to‘g‘ri natija bermaydi. Zamonaviy ta’limda ingliz tilini baholash uchun eng ishonchli tizim — hisoblanadi. Bu tizim til darajasini A1 dan C2 gacha aniq bosqichlarga ajratadi va o‘quvchining real ko‘nikmalarini ko‘rsatadi.

O‘zbekiston maktablari uchun real daraja modeli

O‘zbekiston sharoitida ingliz tili odatda haftasiga 2–4 soat o‘qitiladi va ko‘p hollarda til muhiti (gaplashish, eshitish) yetarli emas. Shuning uchun darajalar asta-sekin shakllanadi.

Quyida sinflar bo‘yicha real va amaliy darajalar keltirilgan:

• 1–2 sinf → Pre-A1 – A1

• 3–4 sinf → A1

• 5–6 sinf → A2

• 7–9 sinf → A2 – B1

• 10–11 sinf → B1

Eslatma: bu ko‘rsatkichlar ideal emas, balki amaldagi o‘rtacha natijalardir.

Boshlang‘ich sinflar (1–4 sinf)

Bu bosqichda asosiy maqsad — bolani ingliz tiliga moslashtirish va qiziqtirish.

Bola nimalarni bilishi kerak?

• Salomlashish (Hello, How are you?)

• O‘zini tanishtirish

• Ranglar, sonlar

• Oddiy buyruqlarni tushunish

Bu daraja — A1

Ota-onalar nima qilishi kerak?

• Har kuni 10–15 daqiqa inglizcha muhit yarating

• Multfilmlarni ingliz tilida qo‘ying

• Oddiy so‘zlarni birga takrorlang

• Eng muhim qoida: majburlamang, qiziqtiring

O‘qituvchilar uchun tavsiyalar

• Testdan ko‘ra amaliy baholash

• Rasm va o‘yin orqali o‘rgatish

• Gapirishni rag‘batlantirish

Katta sinflar (5–9 sinf)

Bu bosqichda bola ingliz tilini tushunishdan tashqari uni ishlata boshlashi kerak.

6-sinf o‘quvchisi darajasi

Odatda:

• A2 — normal daraja

• B1 — yaxshi natija

O‘quvchi nimalarni bilishi kerak?

• Present Simple, Past Simple

• Oddiy suhbat

• 100–150 so‘zli matn yozish

Bu bosqich oxirida bola fikrini oddiy tarzda ifoda qila olishi kerak

Ota-onalar uchun muhim maslahatlar

1. Farzandingiz bilan oddiy inglizcha gaplashing

2. Har hafta kichik matn yozdiring

3. Video va audio materiallardan foydalaning

O‘qituvchilar uchun baholash

• Speaking (gapirish)

• Listening (eshitish)

• Writing (yozish)

Faqat test bilan baholash noto‘g‘ri

Farzandingiz darajasini qanday aniqlash mumkin?

Quyidagi usullar eng samarali:

• O‘zi haqida 5 daqiqa gapira oladimi?

• Oddiy matn yozadimi?

• Video tushuna oladimi?

Bizda eng ko‘p uchraydigan xatolar

• Faqat grammatika o‘qish

• Gapirmaslik

• Faqat testga tayyorlanish

Eng to‘g‘ri yondashuv

• Har kuni oz-ozdan o‘rganish

• Gapirishni majburiy qilish

• Amaliyotga e’tibor berish

Yakuniy xulosa

O‘zbekiston sharoitida:

• 6-sinfda A2 — normal

• 9-sinfda B1 — yaxshi natija

• 11-sinfda B1 — real daraja

Ammo to‘g‘ri yondashuv bilan bu ko‘rsatkichni oshirish mumkin.

Davlatlararo standart (taqqoslash jadvali)

Unutmang!

Farzandingizni boshqalar bilan emas, o‘z natijalari bilan solishtiring.

Manbalar:

• CEFR

• British Council - https://www.britishcouncil.uz/sites/default/files/engcurrefom_full_report_april_2021.pdf

• EF Education First