odatlarni to'g'ri shakillantirishning oson usullari
foto copilot

Insonlar butun hayoti davomida xoxlaysizmi yo'qmi odatlar ichida yashaydi. Xulq- atvor va qiziqishlar yig'indisidan odatlar shakillanadi. Odatlar ikki turga bo'linadi ular: ijobiy va salbiy. Bu turlarning barchasi har bir insonda mavjud bo'lib, kimlardadir ijobiy odatlar ko'proq ko'zga tashlansa, kimlardadir salbiy odatlar ko'rinadi. Ammo hayot ezgulik va ijodkorlik bilan go'zal bo'lgani kabi, ijobiy odatlar qanchalik ko'p bo'lsa shunchalik rivojlanish ko'payadi. 

Olimlarning fikricha, inson yangi odat o'zlashtirib olishi uchun atigi 21 kun yetarli bo'lar ekan. 21/90 chellenji ko'pchilik orasida mashhur. Unga ko'ra inson biror yangi odatni shakillantirishni istasa ( har kuni kitob o'qish, ertalab yugurish, shirinlik iste'mol qilmaslik va h.klar) uchun 21 kun davomida buning uchun harakat qilsa, shunga ancha o'rganib qoladi. So'ng yana 90 kun, ya'ni 3 oy yangi o'rgangan odatini qo'llasa, u keyingi hayotida doimiy hayot tarziga aylanib qoladi.

Hozirgi texnologiyalar asrimizda yangi odatlarni oson o'zlashtirish uchun yordam beradigan maxsus mobil ulovalardan foydalanishingiz mumkin yoki oddiygina bloknotga rejalar tuzib, o'zingiz uchun tartib shakillantirsangiz ham bo'ladi. 

Yangi odatlarni hozirda mavjud harakatlar ketma- ketligining orasiga ham qo'shish mumkin. Misol uchun, ertalabki qilinadigan ishlar ketma- ketligi: uyg'onish, joyni yig'ishtirish, va dush qabul qilish shaklida bo'lishi mumkin. Aytaylik, siz kechqurun ko'proq kitob o'qish odatini hosil qilmoqchisiz. Shu maqsadda ertalabki harakatlar ketma- ketligiga quyidagicha o'zgartirish kiritasiz: uyg'onish, joyni yig'ishtirish, yostiq ustiga kitob qo'yib qo'yish, dush qabul qilish. Endi har safar yostiqqa bosh qo'yganingizda kitob allaqachon sizni kutib turgan bo'ladi.

Albatta! Odatlarni shakillantirish jarayoni chuqurroq o'rganishga arziydi. Quyidagi usullar va tamoyillarni ko'rib chiqamiz:

1. Ma'lum maqsadlar qo'yish

  • SMART tamoyili: Maqsadlaringizni konkret, o'lchanadigan, erishish mumkin bo'lgan, mos keladigan va vaqt bilan bog'liq qilib belgilash. Misol: ,,Har kuni 30 daqiqa yuraman,, o'rniga ,,Har kuni 5 km yuraman,, deb belgilash.

2. Kichik qadamlar

  • Piksel bo'yicha o'zgarish: Odatni bir vaqtning o'zida katta o'zgarish qilishdan ko'ra, kichik va boshqarilishi oson qadamlar orqali shakillantirish. Masalan, har kuni bitta yangi sabzovot qo'shish.

3. Qayta ko'rish va takrorlash

  • 30 kun qoidasi: Yangi odatni 30 kun davomida muntazam ravishda bajarish, odatning avtomatik bo'lishini ta'minlaydi.
  • O'zaro bog'lash: Yangi odatlarni mavjud odatlaringiz bilan bog'lash (masalan, har safar tish pastasini ishlatganda kitob o'qish).

4. Ijobiy muhit yaratish

  • Muhitni o'zgartirish: Yangi odatlarni qo'llab- quvvatlovchi muhitni yaratish, masalan, sog'lom oziq- ovqatlarni uyda saqlash.
  • Qo'llab-quvvatlovchi guruh: O'z maqsadlaringizni baham ko'rish va bir- biriga yordam beradigan odamlar bilan o'ralashish.

5. Natijalarni qayd etish

  • Jurnal yuritish: Odatlaringiz va ularga erishgan yutuqlaringizni yozib boring. Bu jarayonni nazorat qilishga va o'zgarishlarni ko'rishga yordam beradi.
  • Ilovalar va vositalar: Odatlarni kuzatish uchun turli ilovalardan foydalanish, masalan, sog'liq, sport yoki o'qish uchun.

6. Muvaffaqiyatlarni nishonlash

  • O'z- o'zini mukofotlash: O'z muvaffaqiyatlaringizni nishonlash, masalan, maqsadga erishganingizdan so'ng sevimli faoliyatingizga vaqt ajratish.
  • Kichik yutuqlarni bayram qilish: Kichik yutuqlarni ham qadrlash, bu motivatsiyani oshiradi va davom etishga undaydi.

7. Fikrlarni o'zgartirish

  • Ijobiy fikrlash: Odatlarni shakllantirish jarayonida ijobiy fikr yuritish va o'z- o'ziga ishonchni oshiradi.
  • O'z-o'ziga dialog: Ijobiy so'zlarni va affirmatsiyalarni qo'llash, bu sizni ruhlantiradi.

8. Sabrsizlik va xato qilish

  • Xato qilishdan qo'rqmaslik: Odatlarni shakillantirish jarayonida xato qilish tabiiy, ulardan saboq olish muhim.
  • O'z vaqtida sabr qilish: Odatlar vaqt o'tishi bilan shakillanadi, shuning uchun sabrli bo'lish kerak.

Ushbu usullarni qo'llash orqali, siz yangi odatlarni samarali ravishda shakillantirishingiz va hayotingizni yanada yaxshilashingiz mumkin. Odatlarni shakillantirishda  quyidagi o'ziga xos va kreativ yondashuvlarni bajarsak bo'ladi.

1. Odat shkalasi: Har bir odat uchun qiyinchilik darajasini baholang. Masalan, yangi odatni 1 dan 10 gacha baholang va har kuni o'sib boruvchi qiyinchilik darajasiga mos ravishda rivojlantiring. Buni "Odat shkalasi" kabi o'zingizga mos ravishda tuzishingiz mumkin.

2. Vizualizatsiya: Odatlarni shakillantirishda maqsadlaringizni vizual tasvirlar bilan ifodalang. O'zingizni yangi odatni amalga oshirayotganingizni tasavvur qiling va bu tasvirlarni rasmga oling yoki kolaj yaratib,ko'z oldida saqlang.

3. O'zaro aloqa: Odatlaringizni boshqa odamlar bilan bo'lishing. Masalan, do'stlaringiz bilan “Odatlar klubini” tashkil etish va har hafta yutuqlaringizni baham ko'ring. Bu sizni mas'ulyatli va motivatsiyani oshiradi.

4. Odatlarni o'yinlashtirish: Yangi odatlarni o'yinlar shaklida ko'ring.Masalan, har safar maqsadga erishganda ball to'plang, keyin ballar asosida kichik mukofotlar belgilab qo'ying. Bu yondashuv o'yin va motivatsiyani birlashtiradi.

5. Odatni “qahramon" qiling: O'z odatlaringizni qahramon sifatida tasavvur qiling. Masalan, har bir odat uchun bir xarakter yarating va uni rivojlantiring. O'zingizni shunday qahramon sifatida his qilishingiz, yangi odatlarni qabul qilishni osonlashtiradi.

6. Siyosatni o'zgartirish: Odatlar ustidan “siyosat” yarating. Har bir yangi odatga qoida yoki qonunlar o'rnating masalan, “Har kuni 5 daqiqada meditatsiya qilish - bu mening yangi qonunim". Bu sizga odatlarni jiddiyroq qabul qilishga yordam beradi.

7. Maqsadlar jurnali: Har kuni yoki haftada bir marta yangi, odatlaringiz haqida yozing. Fikrlaringizni, his-tuyg'ularingizni va qiyinchiliklaringizni qayd eting. Bu sizga jarayonda o'z-o'zini tahlil qilish imkonini beradi.

8. Kreativ mutaxassislar bilan ishlash: Yangi odatlaringizni shakillantirishda san'at, musiqa yoki boshqa kreativ sohalardagi mutaxassislar bilan ishlash. Masalan, o'z maqsadlaringizni musiqa orqali ifodalash yoki raqs orqali ifodalash.

9. Kuchli tasavvur: Odatlaringizni shakillantirishda “kuchli tasavvur” usulini qo'llang. O'z maqsadingizga erishganingizda o'zingizni qanday his qilayotganingizni aniq tasavvur qiling va bu hissiyotni har doim eslab qoling. 

Bu usullar orqali odatlarni shakillantirish jarayonini yanada qiziqarli va samara beradigan qilish mumkin. O'z yondashuvlaringizni ishlab chiqing va amalda sinab ko'ring!