ONA QALBI — ENG BUYUK MO‘JIZA

Inson hayotida shunday muqaddas zot borki, uning mehrini hech qanday boylik bilan o‘lchab bo‘lmaydi. Bu — ona. Ona nafaqat farzandni dunyoga keltiradi, balki uni qalbida, duolarida, mehrida butun umr asrab yashaydi. Shu sabab ham xalqimiz azaldan: “Jannat onalar oyog‘i ostidadir”, deb bejiz aytmagan.

Darhaqiqat, ona qalbi — bu eng buyuk mo‘jiza. Chunki ona yuragi farzandining aytilmagan dardini ham sezadi, ko‘rinmagan ko‘z yoshini ham his qiladi. Ona uchun farzandning yoshi, mansabi yoki uzoqligi ahamiyatli emas. Farzand qancha ulg‘aymasin, ona nigohida u baribir yosh bola bo‘lib qolaveradi.

Bugungi kunda hayot shiddati insonlarni turli sinovlar bilan yuzlashtirmoqda. Kimdir moddiy qiyinchilikdan, yana kimdir sog‘liq yoki ruhiy sinovlardan aziyat chekmoqda. Lekin insonni har qanday og‘ir damlarda tiklab qo‘yadigan kuch bor. Bu — ona duosi.

Onalar farzandi uchun hech qachon charchamaydi. Ular farzandi kasal bo‘lsa, dardni yuragidan o‘tkazadi. Farzandi quvonsa, undan-da ortiq quvonadi. Farzandi yiqilsa, birinchi bo‘lib qo‘l uzatadi. Shu jihatdan qaraganda, ona oddiy inson emas, balki farzandi uchun yashaydigan buyuk qalb egasidir.

Men ham hayotim davomida ona mehrining naqadar ulug‘ ne’mat ekanligini chuqur his qilganman. Ayniqsa, inson boshiga sinov tushganida onaning qadrini yanada ko‘proq anglar ekan.

Bolalik — har bir insonning beg‘ubor va quvonchli davri hisoblanadi. Ammo ayrim bolalar hayotni juda erta sinovlar bilan qarshi oladi. Men ham bolaligimda sog‘lig‘im bilan bog‘liq qiyinchiliklarni boshdan kechirganman. Tengdoshlarim yugurib o‘ynagan, maktabga shodon qatnagan paytlarda men ko‘proq davolanish va muolajalar bilan band edim.

Ammo bir inson bor edi — u hech qachon umidsizlikka tushmadi. Bu mening onam edi.

Onam har kuni menga mehr bilan qarar, ko‘zlaridagi yoshni yashirishga harakat qilardilar. Lekin men ularning qalbidagi og‘riqni sezardim. Shunga qaramay, ular biror marta ham: — “Nega aynan mening farzandim?” — deb taqdirdan nolimadilar.

Aksincha: — “Mening bolam albatta sog‘ayadi. Hali hamma qatori yuradi, o‘qiydi, orzulariga erishadi,” — deb meni ruhlantirardilar.

Onam mening sog‘ayishim uchun bormagan shifokor, ko‘rsatmagan tabib qoldirmadilar. Tunlari uxlamay, sajdada yig‘lab: — “Ey Robbim, bolamga shifo ber,” — deb duo qilardilar.

Bugun o‘ylab qarasam, meni hayotga qaytargan eng katta kuch ham aynan shu duo bo‘lgan ekan.

Darhaqiqat, ona duosi inson hayotidagi eng katta ne’matlardan biridir. Chunki onaning qalbi pok bo‘ladi. Uning tilidan chiqqan har bir yaxshi niyat farzandi uchun yo‘l ochadi.

Ba’zan hayotda insonni hech kim tushunmaydigandek tuyuladi. Ammo ona yuragi farzandining ichidagi sukutni ham eshitadi. Men buni ko‘p bora his qilganman.

Qalbim bezovta bo‘lib yurgan kunlarning birida onam telefon qilib: — “Bolam, yaxshimisan? Yuragim g‘ash bo‘lyapti,” — derdilar.

Shunda hayron qolardim. Axir men dardimni hech kimga aytmagan edim-ku…

Demak, ona qalbi shunchalik sezgir ekan. Chunki ona yuragi oddiy yurak emas.

Onalar farzandi uchun o‘zini unutadi. Ular o‘z quvonchidan ham avval farzandining baxtini o‘ylaydi. Farzandi och qolmasin deb o‘zi yemaydi, farzandi yaxshi kiysin deb o‘ziga narsa olmaydi. Farzandi kulsa, dunyoni unutadi.

Shu sabab ham onalarning mehnatini oddiy so‘z bilan ta’riflab bo‘lmaydi. Ularning sabri, bardoshi va fidoyiligi oldida har qancha bosh egilsa arziydi.

Afsuski, ba’zan farzandlar onaning qadriga kech yetadi. Onasining bir og‘iz nasihatidan ranjiydi, mehrini oddiy hol deb qabul qiladi. Vaqt o‘tibgina onaning har bir aytgan gapi, qilgan duosi ortida qanday ulkan muhabbat yotganini anglay boshlaydi.

Men ham ba’zan bilib-bilmay onamning ko‘ngillarini og‘ritib qo‘ygan paytlarim bo‘lgan. Keyin esa o‘zimni o‘zim koyirdim: — “Shunday mehribon insonni qanday xafa qilding?” — deb yuragim qiynalardi.

Axir men uchun tunlari uxlamagan, sochlarini oqartirgan inson — mening onam edi.

Ba’zan kechalari uzoq o‘ylab qolaman… Agar o‘sha paytlarda onam yonimda bo‘lmaganlarida nima bo‘lardi?

Ehtimol, men bugungidek orzu qila olmasdim… Bugungidek kulolmasdim… Hatto hayotga bunchalik mehr bilan qarolmasdim…

Chunki insonni oyoqda tutib turadigan narsa faqat dori yoki muolaja emas ekan. Insonni yashashga undaydigan eng katta kuch — bu yaqin insonining ishonchi ekan.

Onam esa menga hech qachon: — “Sen qila olmaysan,” — demadilar.

Aksincha, har safar yiqilsam: — “Bolam, sen kuchlisan,” — deb qo‘llab-quvvatladilar.

Men esa ba’zan o‘zimga bo‘lgan ishonchni yo‘qotgan paytlarimda ham onamning ko‘zlariga qarab yana umid topardim. Chunki u nigohlarda doim ishonch bor edi.

Onam meni hech qachon boshqalardan kam ko‘rmaganlar. Meni hamma qatori baxtli bo‘lishimni istaganlar.

Bilasizmi, ona qalbining buyukligi ham shunda… U farzandining eng kichik yutug‘idan ham katta baxt topa oladi.

Bir kuni oddiygina bir ishni o‘zim mustaqil bajarganimda onamning quvonchdan yig‘laganlarini hali ham unutolmayman. O‘sha paytda men oddiy hol deb o‘ylaganman. Bugun esa tushunaman… Bu yoshlar ortida yillar davomida qilingan duo, sabr va umid yashiringan ekan.

Hayot menga juda katta haqiqatni o‘rgatdi: inson ba’zan o‘z dardidan emas, yolg‘izlikdan charchar ekan.

Ammo men hech qachon yolg‘iz bo‘lmaganman. Chunki har doim ortimda onamning duolari turardi.

Shu sabab bugun kimnidir qalbini og‘ritayotgan insonlarni ko‘rsam, yuragim og‘riydi. Ayniqsa, ota-onasiga qo‘pol gapirayotgan farzandlarni ko‘rsam…

Axir ular bilishmaydi… Bir kun kelib aynan o‘sha ovozni sog‘inib qolishlarini…

Onaning: — “Bolam, ovqat yedingmi?” degan oddiygina savoli ham aslida cheksiz mehr ekanini kech anglashlarini…

Bugun men barcha qizlarga ham, yigitlarga ham shuni aytmoqchiman:

Hech qachon onangizni ranjitmang. Ularning qalbi juda nozik bo‘ladi. Onalar tashqaridan kuchlidek ko‘rinadi, ammo farzandining bitta sovuq muomalasi ham yuragini sindirib qo‘yishi mumkin.

Ular sizni deb qancha narsadan voz kechganini balki hozir bilmaysiz… Lekin bir kun albatta tushunasiz.

Men esa har kuni Robbimga bitta duo qilaman: — “Allohim, onamni mendan rozi qilgin…”

Chunki bilaman… Onaning roziligi — Allohning roziligiga eltadigan yo‘ldir.

Bugun men kim bo‘lsam, qanday yashayotgan bo‘lsam, buning ortida onamning ko‘z yoshlari, sabrlari va duolari bor.

Shu sabab men o‘zimni dunyodagi eng boy insonlardan biri deb hisoblayman. Sababi mening boyligim pul emas… Mening boyligim — onamning borligi.

Va bir narsani juda yaxshi angladim:

Dunyoda hamma narsa o‘rnini bosishi mumkin… Yo‘qotilgan boylik ham topilar… Singan qalb ham bir kun tuzalar…

Ammo ona mehrining o‘rnini hech narsa bosa olmaydi.

Agar bir kun mendan: — “Hayotingdagi eng buyuk mo‘jiza nima?” — deb so‘rashsa, men hech ikkilanmay: — “Onamning duolari,” — deb javob beraman.

Chunki meni hayotga qaytargan ham, umid bergan ham, bugungi kunimgacha yetaklab kelgan ham — onamning mehrlari edi…

Allohim bar"Onalarga ta’riflar"

Assalomu alaykum. Bugungi yozayotgan hikoyam “Onalarga ta’riflar” deb ataladi.

Kim o‘zining onasini ta’riflab bera oladi?

To‘g‘ri, har bir farzand uchun uning onasi dunyodagi eng go‘zal, eng mehribon va eng buyuk insondir. Uni so‘z bilan ta’riflash juda qiyin. Chunki ona oddiy inson emas. Ona — farzandining jannati, suyanchiği, qalbidagi eng pokiza mehridir.

Bugun men ham sizlarga o‘zimning onajonim haqida ozgina bo‘lsa ham yozishga qaror qildim. Bilaman, mening bu hikoyam mashhur yozuvchilarning asarlaridek mukammal emasdir. Lekin har bir satri yuragimdan chiqqani uchun qalbingizga yetib boradi, degan umiddaman.

Onajonim…

Mening jannatim, mening sabrim, hayot yo‘limdagi ilk ustozim, yiqilsam suyab turadigan tog‘im, ko‘z yoshlarimni mendan oldin sezadigan mehribonimdir.

Bilasizmi, menimcha, barcha onalarning hayotini bitta hikoya bilan emas, balki butun boshli kitob qilib yozish kerak. Sababi ular bunga arziydi. Ularning sabri, duolari, ko‘z yoshlari va mehrini oddiy so‘z bilan tushuntirib bo‘lmaydi.

Shu buyuk onalar qatorida mening onam ham bor.

Men u inson uchun borimni, hatto jonimni ham berishga tayyorman. Chunki u zot men uchun ming bora jonini qiynagan insondir.

Nega bunday deyayotganimni tushungandirsiz balki,ammo, tushunmagan bo‘lsangiz, men sizlarga onamning hayotidan ozgina so‘zlab beraman. Balki shunda yurtimizdagi barcha onalar farzandlari uchun nimalarga qodir ekanligini yanada chuqurroq his qilarsiz.

Onam- meni oq yuvib, oq taragan inson.

Har safar menga qaraganlarida ko‘zlari yoshga to‘lardi. Men uchun tunlari uxlamas, Robbimga yig‘lab-yig‘lab duo qilardilar.

Faqat men uchun emas, balki barcha farzandlari uchun ularning baxtini, hayot yo'lidagi toleyini Robbimdan so'rab qo'llarini duoga ochar edilar.

Xalqimizda bir gap bor: “Insonning beshta barmog‘i bo‘ladi, qaysi birini tishlasa ham og‘riydi.”

Onalar ham shunday ekan. Qaysi farzandining qalbi og‘risa, onaning yuragi ezilar ekan.

Men buni onam orqali his qilganman.

Ba’zan hech kimga aytmagan dardimni onam yuraklari bilan sezardilar. Birdan telefon qilib: — Bolam, yaxshimisan? Seni tushimda ko‘rdim, Yuragim bezovta bo‘lyapti, — derdilar. Rostdan ham o‘sha paytda qalbim g‘ash bo‘lib yurgan bo‘lardi.

Shunda hayron qolardim… Nahotki, ona qalbi shunchalik sezgir bo‘lsa?

Ha. Chunki ona yuragi oddiy yurak emas ekan.

Onam bilan gaplashganimda go‘yo butun dardlarim yengillashib ketardi. Chunki onaning ovozida ham shifo bo‘lar ekan.

Azizlarim, ba’zi paytlar bilib-bilmay onamni xafa qilib qo‘yaman. Keyin esa o‘zimni o‘zim koyib ketaman.

— Senga nima bo‘ldi? — Sen qanday farzandsan? — Shunday mehribon onangning qalbini qanday og‘ritding?..

deb o‘zimga qayta-qayta gapiraman.

Axir men uchun qora sochlarini oppoq qilgan inson — onam edi!

Kechalari uxlash nimaligini bilmagan ham onam edi.

Men kichkinaligimda tengdoshlarim yugurib o‘ynar, maktabga borar, o‘z ishlari bilan shug‘ullanar edi. Men esa ulardek emasdim.

Onam esa har safar boshqa bolalarga qaraganlarida ko‘zlari yoshlanardi. Ammo hech qachon taqdirdan nolimasdilar.

Aksincha, — "Mening bolam ham bir kun kelib hammaga qo‘shiladi."— deb umid qilardilar.

Yarim kechalari sajdada yig‘lab: — "Robbim, bolamga shifo ber." — deb duo qilardilar.

Mening tuzalishim uchun bormagan shifokor, ko‘rsatmagan tabib qolmagan edi.

Bilaman, bu satrlarni o‘qib: — Bu qizga nima bo‘lgan ekan? — deb o‘ylayotgandirsiz.

Buni sizlardan yashirmayman ham.

Alloh suygan bandasini sinov bilan sinar ekan. Balki, meni ham sabrimni ko‘rish uchun sinagandir.

Lekin, men bugunim uchun ming bora shukr qilaman.

Meni hayotga qaytargan insonning duosi bor edi. U — mening onam.

Bugun men o‘z orzularim sari ildam qadam tashlab, hayotdan mamnun bo‘lib kulayotgan bo‘lsam, — bularning barchasi onamning sabri va men uchun qilgan duolari sababdir.

Ba’zilar meni " imkoniyat cheklangan ” deb atashi mumkin, ammo, men o‘zimni hech qachon ojiz his qilmaganman.

Sababi orqamda tog‘dek onam bor .

Onam menga bir narsani o‘rgatdilar: “Insonni dardi emas, sabrsizligi sindirar ekan.”

Ba’zan onamning yuzlariga uzoq tikilib qolaman. Ajinlari ortida qancha sabr yashiringanini o‘ylayman. Har bir oqargan soch tolasi go‘yo farzandlari uchun chekkan tashvishlarining izidek tuyuladi menga.

Onam oddiy inson emaslar. Ular mening eng katta boyligim. Dunyoda yo‘qotishdan eng qo‘rqadigan insonim ham aynan onamdir.

Bolaligimda ko‘p narsani tushunmagan ekanman… Onamning bedor tunlari nimani anglatishini ham. Bugun ulg‘ayib asta-sekin anglayapman: ona o‘zini emas, avvalo farzandini o‘ylarkan.

Ular och qolsa ham farzandim to‘q bo‘lsin deydi. Ko‘zida yosh bo‘lsa ham bolam kulsin deydi. Yuragi ezilsa ham buni bildirmaslikka harakat qiladi.

Men hali kichkina paytlarim onamning duolarini oddiy so‘z deb o‘ylardim. Endi esa bilaman: meni yiqitmay turgan eng katta kuch — onamning duolari ekan.

Bir kuni onamni yo‘qotish haqida o‘ylab qolaman. Shunda yuragim titrab ketadi. Go‘yo butun dunyo qorong‘ulashib qolgandek bo‘ladi.

Axir ona — uyimizning nuri… Onasiz uy esa bulbulari sayramaydigan daraxtlari qurib qolgan jimjit bog‘ga o‘xshaydi.

Ba’zan odamlar mendan: — Eng kuchli inson kim? — deb so‘rashsa, men hech ikkilanmay: — Onam, — deb javob beraman.

Sababi kuchli inson faqat og‘ir yuk ko‘targan emas. Ko‘z yoshini ichiga yutib yashay olgan inson ham kuchlidir.

Onam esa yillar davomida og‘riqlarini yuragiga yashirib yashaganlar…Agar bir kun jannat qanday joy ekanini mendan so‘rashsa, men: “Onamning bag‘ri kabi joydir..” deb javob berardim.

Mendan dunyodagi eng go‘zal ovoz qaysi desa, “Bolam..” deb chaqirgan ona ovozi derdim.

Bir kun hayotimni qaytadan yashash imkonim bo‘lsa, yana shu onaning farzandi bo‘lib tug‘ilishni so‘rardim…

Men hech kim olmagan motivatsiyani olaman.

Chunki,onam menga yiqilsam turishni, yig‘lasam kulishni, eng qiyin paytda ham Robbimdan umid uzmaslikni o‘rgatdilar.

Azizlarim… Onalarimizning qadriga yetaylik.

Oxirida shuni aytmoqchimanki..

Dunyoda hamma narsaning o‘rnini topish mumkin… Ammo ona mehrining o‘rnini hech narsa bosa olmaydi .

Allohim, barcha onalarimizni asrasin. Ularning duolari bizni tark etmasin."Onalarga ta’riflar"